Viewing entries in
Particulier

Afspraak: wat betekent tijd voor jou?

Comment

Afspraak: wat betekent tijd voor jou?

Ik had een issue met laatkomers. Zo liet een vriendin mij regelmatig zitten bij een afspraak. Tenminste, zo voelde dat voor mij. Herkenbaar? Om van deze kwetsbaarheid af te komen begon ik verbanden te leggen met mijn verleden en vond daar antwoorden.   

In een eerdere column sprak ik over werkelijk contact maken met jezelf. Dit is een voorwaarde voor werkelijk contact maken met de ander. Stel, je herhaalt steeds een bepaald patroon in je relatie en haalt daarmee de woede van de ander op de hals. Dan is het misschien tijd met jezelf een afspraak te gaan maken om te kijken waarom je dit (onbewust) doet. Om dit te kunnen is tijd en aandacht nodig voor je binnenwereld. Mediteer bijvoorbeeld en focus op je gedachten als bron van je gevoelens en je handelen. Ook kun je je focussen op het ervaren van fysieke gevoelens of emoties. Ben ik angstig, voel ik boosheid of verdriet? Contact maak je met jezelf als je de aandacht weet te richten op iets wat je bij jezelf ziet, ervaart of voelt. Iets wat raakt aan je interne of externe grenzen.

Verwachtingspatroon

Een voorbeeld. Ik heb mij vaak de ergernis van een partner op mijn hals gehaald als ik haar aansprak op het feit dat ze iets te laat was op onze afspraak. Ik heb namelijk een sterke neiging om altijd precies op tijd op een afspraak te zijn. En dat verwacht ik ook van de ander. Nee, ik kan nu zeggen: verwachtte. Omdat dit patroon zich bleef herhalen en ik er genoeg van had, heb ik contact gemaakt met mijzelf om erachter te komen waarom ik dit deed.

Fashionably late

In afwachting van haar komst, ging ik met mijn aandacht naar binnen en maakte ik contact met mijn gevoelens. Ik merkte dat mijn ademhaling hoog zat en dat ik me in nerveuze en boze staat van alles af vroeg: Komt ze nu nog of niet? Wat als ze niet meer komt? Dan zit ik hier, voor niks? Heb ik mij voor niks zo gehaast! Zie je wel, ik doe er niet toe! En toen dacht ik: o ja, dat herken ik wel, die spanning in mijn lijf, bang zijn en dan boos worden. Mijn angst maskeren met woede. Want als je bang bent, dan ben je kwetsbaar. En als je kwetsbaar bent dan lopen mensen over je heen. En als mensen over je heen lopen, houden ze geen rekening meer met je. En dat laatste, dat ken ik van vroeger.

Zie verbanden en laat los

Nu had ik hier kunnen ophouden met voelen, ervaren, kijken, analyseren. En kunnen stellen: ik herhaal iets van vroeger en dat moet ik niet doen. Deze gevoelens hebben niets te maken met het hier en nu, dus kappen met dit gedrag. Maar zo doe ik dat niet. Ik wil graag begrijpen waar mijn patronen vandaan komen. Op welke ervaringen, interpretaties, besluiten en overtuigingen ze zijn gestoeld. Daar nog even naar kijken en ze vastpakken zodat ik ze vervolgens kan loslaten. Achterwaarts begrijpen, voorwaarts leven. Zo doe ik dat. En zo kwam ik uit bij een belangrijk gegeven in mijn gezin van herkomst dat mijn hele jeugd heeft gespeeld: de strakke planning van het huishouden van mijn moeder als gevolg van de strakke werkplanning van mijn vader.

Afspraak is afspraak

Mijn vader ging steevast om 6.45 uur naar zijn werk en kwam dan steevast 18.15 uur thuis voor het eten. Daarvoor nam hij precies 15 minuten. Om vervolgens na een rustpauze van 15 minuten wéér naar zijn werk te vertrekken en thuis te komen als ik al in bed lag. Als ik dus als kleine jongen mijn vader wilde zien (of anders gezegd: als ik wilde dat er rekening met mij werd gehouden in de vorm van aandacht van mijn vader) moest ik ervoor zorgen dat ik precies om 18.15 uur thuis was voor het diner. Hier raakt op tijd komen bij mij dus aan. Het staat synoniem voor: wordt er wel of geen rekening met mij gehouden. Krijg ik wel of geen aandacht. En de angst voor dat ik die dus niet krijg als ik niet op tijd ben. Kortom een oud, teer en pijnlijk kindstukje, waar ik dan altijd even langs moet. Een stukje uit mijn persoonlijk leven dat het werkelijke contact met mijn partner een tijdje flink in de weg stond. De vraag is dan: wat kan ik doen om van deze gevoeligheid af te komen? Want vanzelf gaat het in elk geval niet. Voor mij was een deel van het probleem weliswaar opgelost in het besef dat het raakt aan een angst die ik van kinds af aan ken. Om eraan voorbij te komen moest ik loslaten dat het niet op tijd komen van mijn partner niets te maken heeft met dat er geen rekening met mij wordt gehouden.

Durf vertrouwen

Maar hoe laat je dan los? Dit onderwerp verdient natuurlijk een aparte column. Maar ik kan in elk geval alvast verklappen dat voor loslaten vertrouwen nodig is. In dit geval het vertrouwen in betreffende partner. Dat zij er niet bewust op uit is om mij te kwetsen. In dit vertrouwen heb ik dit stuk uit mijn persoonlijk levensverhaal gedeeld met haar. Het mooie is dat door zoiets kwetsbaars te delen, de ander jou weer een beetje beter leert kennen. En zelf niet het gevoel krijgt dat hij of zij iets verkeerd doet. Daarbij nodig je de ander ook uit om zich kwetsbaar op te stellen. Zo heb je contact met elkaar op de laag van het gevoel. Werkelijk contact dus.

Comment

Loslaten na een relatiebreuk

Comment

Loslaten na een relatiebreuk

Ik leer dagelijks van mijn dochter. Loslaten is bijvoorbeeld zo’n thema. Waar zij veerkrachtig is in loslaten dankzij haar hoge dosis zelfvertrouwen, worstel ik er zo af en toe flink op los. 

‘Papa, het is beter dat je haar loslaat, dan kun je verder.’ Dit zei mijn dochter afgelopen zomer in een gesprek dat wij hadden aan onze keukentafel. Ik zat te kniezen over weer een verbroken relatie. Dit zei mijn dochter die zelf al zoveel heeft moeten loslaten in haar leven: haar ouders die uit elkaar gingen, de straat waarin we woonden en waarin ze zo gelukkig was, vriendinnen die verhuisden naar andere steden, oudere vriendinnen die al naar de middelbare school gingen en andere relatiebreuken van haar vader. Steeds maar weer bleef zij vertrouwen houden in zichzelf en anderen. Ook in mij. Natuurlijk was er ook verdriet, frustratie, maar ze bleef functioneren: ze behaalde goede resultaten op school, sloot nieuwe vriendschappen en maakte nieuwe keuzes met betrekking tot hobby’s. Zo gaf ze zich over aan de stroom van het leven. Meebuigen en meebewegen. Uit verzet blijven. Nieuwe keuzes maken, andere wegen inslaan en opgewekt de blik op de toekomst gericht houden. Een sterk staaltje van persoonlijk leiderschap, waarin het overigens ook heel belangrijk is om aan dingen vast te houden. Aan je eigen waarden bijvoorbeeld, of je eigen verlangens en behoeften. Zo is mijn dochter een grote bron van inspiratie geweest in het loslatingsproces waar ik toen middenin zat. En als ze niet zo jong zou zijn, zou ik haar gevraagd hebben deze column te schrijven. 

Afscheid nemen en loslaten

Binnen het grote thema contact maken past ook het concept afscheid nemen. Bij afscheid nemen hoort loslaten. Voor loslaten is vertrouwen nodig. Ik en vele anderen met mij gaan dagelijks door dit proces heen. Zo heb ik mijn dochter dagelijks los te laten als ze op weg gaat naar school. Dan vertrouw ik op haar kennis van en kunde in het Amsterdamse stadsverkeer, heb ik vertrouwen in de andere verkeersdeelnemers en in haar leerkracht. En mijn dochter vertrouwt zichzelf, ze weet wat ze wel en niet heeft te doen in het verkeer. En ze vertrouwt erop dat haar leerkracht er weer zal zijn voor haar die dag. Kortom ze vertrouwt erop dat ze op zichzelf kan staan gecombineerd met vertrouwen in andere mensen. Dat ze gedragen wordt en ook weer naar mij of haar moeder kan terugkeren. En vanuit dit vertrouwen kan ze mij loslaten. 

Onomkeerbaar loslaten

Tot zover is loslaten een redelijk koud kunstje. Maar wat als een terugkeer niet meer mogelijk is? Bijvoorbeeld door overlijden of scheiding. Dan word je op jezelf teruggeworpen. En dan kan het spannend en moeilijk worden. Zeker als er sprake is van veel gevoelens van liefde. Zo is rouw de achterkant van de liefde. Hoe meer je iemand hebt lief gehad, hoe moeilijker het rouw- en losmakingsproces.

Relatie beëindigen

Er woedde zo’n storm door mij heen, toen mijn partner mij had laten weten dat ze een punt achter de relatie wilde zetten. Naast sterke gevoelens van afwijzing, doorliep ik alle rouwfasen in een ogenblik van achter naar voren en van voor naar achter: de shock, de ontkenning, de woede, de angst, het verdriet, de put, de berusting. Tsja en omdat je natuurlijk verder moet en wil, heb je diegene los te laten. En dat nu vind ik een lastig proces. Een proces waarin je ook gemakkelijk weer kunt vervallen in pessimisme en depressie. Want hoe kun je nu iets of iemand loslaten dat of die je zo lief hebt gehad of denkt te hebben gehad? Hoe kun je loslaten en diegene die je liefhad en jouw afwees toch in je hart sluiten? Hoe blijf je mild naar jezelf en de ander? Hoe ga je hierin voorbij je eigen woede en angst? En hoe voorkom je dat je jezelf met wrok vervuld? Daarover later meer.

Comment

Echt contact maken

Comment

Echt contact maken

Contact maken. En dan ook nog eens wérkelijk contact maken, op de laag van het gevoel. Voorbij de koetjes en de kalfjes. Voorbij het Ego. Dat kan moeilijk zijn. Want er is zóveel dat werkelijke communicatie in de weg kan staan. Patronen, projecties, loyaliteit, schuld, schaamte, boosheid, controle, wantrouwen en gevoelens van onveiligheid. Maar ook de angst om iemand te verliezen als je jezelf laat zien, angst voor verlating, angst voor afwijzing, angst voor verstikking, angst om jezelf in iemand te verliezen…

Communicatie

Voor contact met de ander is eerst contact met jezelf nodig. Zelfverbinding. Verbinding met jouw persoonlijke thema’s en patronen. Jouw worstelingen die je ontmoet – of ontmoet hebt – in de stroom van het leven. Met dat wat je liever niet laat zien van jezelf. Jung noemde dat zo mooi ‘schaduwwerk’. En verbinding met dat wat je altijd doet, maar wat niet altijd iets meer voor je oplevert. Behalve bijvoorbeeld afwijzende reacties van je omgeving en gevoelens van eenzaamheid omdat je niet meer bereikbaar bent. En je weer kunt zeggen: ‘Zie je wel er is niemand voor mij. Ik sta er alleen voor.’ Oftewel jouw belemmerende patronen die je al vroeg in jouw levenslijn hebt ontwikkeld en hebt gebouwd op ervaringen, interpretaties, besluiten en overtuigingen. Verbinding maken betekent dan dat je terug gaat kijken naar de oorsprong, de bronnen van jouw patronen en thema’s. En deze vastpakt, nog eens doorleeft en ze erkenning geeft (ze waren er immers niet voor niks) om ze vervolgens te kunnen loslaten en er iets anders voor in de plaats te stellen. Een ander besluit, een andere bekrachtigende overtuiging waarmee jij jezelf in de wereld kunt zetten. Zodat je niet meer gebonden bent aan het verleden.

Geef je grenzen aan

Heb je contact hiermee? Dan snap je beter wat je doet en waarom, en heb je wellicht ook een beeld bij hoe je wilt dat het is in de toekomst. En met deze (opnieuw doorleefde) kennis en ervaring snap je de ander wellicht ook beter. Dan zie je dat jouw partner, collega, broer of zus, zoon of dochter, vriend of vriendin ook maar worstelt met zijn of haar patronen en schaduw. En in dat besef kun je beginnen met het wegnemen van datgene dat tussen jou en de ander in staat. Dan komen ook die momenten dat je kunt zeggen tegen iemand (als je weer eens heel erg boos bent bijvoorbeeld): ‘Zeg, als dit gebeurt of als jij zo doet dan raakt dat aan iets bij mij waar ik bang voor ben. Ik word boos om mijzelf te beschermen. Iets van mij en niet van jou.’ Of woorden van gelijke strekking. Want ik snap ook wel dat als je geraakt wordt, je er niet even zo’n zin uitflapt. Of je zegt niks, laat je je boosheid niet zien, omdat je deze weet thuis te brengen en achter je te laten. Omdat je weet dat het iets van jou is en niet van die ander. Hiermee is overigens niet gezegd dat het niet okay is om je boosheid wel te laten zien. Boosheid is soms nodig om je grenzen aan te geven.

Zielsniveau en communicatie

Contact maken is aanraken en aangeraakt worden. Op de externe grenzen (rakend aan de integriteit van het eigen lichaam) en op de interne grenzen (rakend aan het eigen zelfbeeld). Contact maken kan verbaal, non-verbaal, fysiek en op zielsniveau. Voor contact maken is vooral kwetsbaarheid nodig: het opheffen van grenzen met alle risico’s die daarbij komen. Contact is kortom een heel boeiend onderwerp.

Comment

Ontrouw

Comment

Ontrouw

De jaarwisseling. Voor mij een jaarlijks moment van rouw. Na het Sinterklaasfeest dient de somberheid zich bij mij aan. Een beetje als een sluipmoordenaar. Elk jaar weet ik dat het komt. En elk jaar ben ik weer verrast. Geleidelijk zak ik weg in door mijzelf onbegrepen gevoelens. Ik raak lusteloos en rusteloos, geërgerd en verdrietig op de vreemdste momenten. Zo voelde ik gisteravond verdriet opkomen bij het aanschouwen van een scheefstaande invalideparkeerpaal tegen een helroze verlichte gevel met vitaminenpillenreclame van de failliete drogisterijketen DA bij mij tegenover in de straat. En ja hoor, daar viel het kwartje van dit jaar: ik sta scheef. Ik sta scheef op de balans van trouw aan mijzelf en trouw aan de ander.

Wees trouw aan jezelf

Ik ben dit jaar te weinig trouw aan mijzelf geweest. Teveel dingen gedaan die mij energie hebben gekost in plaats van opgeleverd. Onder vermogen gepresteerd in plaats van op vermogen. Gebleven waar ik niet had moeten blijven, weggegaan waar ik niet had moeten weggaan. Kortom onvoldoende voor mijzelf gezorgd. En dat voelt verre van de in de achtergrond van de parkeerpaal geuite belofte: krachtig en ultiem. Hoe het wel voelt? Invalide. 

Schuldgevoelens

Trouw zijn aan jezelf is een lastige opgave. De kans bestaat namelijk dat je je schuldig maakt. Schuldig aan een teleurstelling bij de ander. En dat wil ik natuurlijk vermijden. En in het vermijden ben ik niet trouw aan mijzelf. En daar word ik verdrietig van. Weliswaar onschuldig, maar verdrietig. En zo sta ik voor een heldere keuze: onschuldig maar verdrietig of schuldig maar blij? Ik heb besloten tot het laatste. Ik verklaar de onschuld failliet. 2016 wordt een jaar van de schuld aangaan. Een jaar van mij schuldig maken aan trouw zijn aan mijzelf. Met Martin Bubers statement over FEAR als mijn leitmotiv.* Een jaar waarin ik flink heen en weer zal bewegen tussen altruisme en egoisme. Egoisme als mijn zuurstof om ook te kunnen geven en voor anderen te zorgen. Een jaar waarin ik idealiter streef naar WIN-WIN, maar ook genoegen kan nemen met LOSE-WIN in mijn voordeel. En ja, ik geef het toe, dan voel ik wel een schuldgevoel opkomen. Ik laat het komen. Het voelt goed. Het voelt recht. In mijn recht.

Zorg goed voor jezelf! 

*FEAR has two meanings. Forget Everything And Run. Face Everything And Rise. The choice is yours - Martin Buber.

Heb je naar aanleiding van bovenstaande een vraag, neem dan gerust contact op via cees@ceestenthije.nl. Zie ook www.ceestenthije.nl.

Comment

Ik verlang naar

1 Comment

Ik verlang naar

Je kent dat wel, van die dagen waarop een schier oneindige rij belemmerende gevoelens, gedachten, overtuigingen in talloze varianten, jou afhouden van een plezierige en effectieve dag. Gevoelens en gedachten als: Dat je niet voldoet. Dat je er niet toe doet. Dat je er alleen voor staat. Dat niemand jou wil. Dat niemand er voor jou is. Dat je niet krijgt wat je verdient. Dat je beter verdient. Dat je niks kan. Dat je mislukt bent. Dat niemand je begrijpt. Dat je overbodig bent. Dat je weg wilt. Verstoppen. Vluchten. Onzichtbaar worden. Weg van wat je voelt en denkt. Weg van andere mensen.

Hell is other people schreef – vrij vertaald - Jean Paul Sartre. Kort en simpel gezegd: andere mensen belemmeren jouw levensgeluk. Terwijl de antroposoof verklaart: de mens ‘ontwikkelt zich altijd in relatie met anderen en de wereld.’ Je kunt kortom niet met en niet zonder mensen. Op die dagen. Op alle dagen.

Geloof jij alles wat je voelt en denkt?

Sartre, antroposofie, waar, niet waar…... Wat in elk geval waar is, is de aanwezigheid van jouw gevoelens en gedachten. Maar geloof je ze ook? Geloof jij alles wat jij voelt en/of denkt? Wat als je deze belemmerende gedachten en gevoelens kunt ombuigen naar helpende gedachten en gevoelens? Hoe zou dat zijn voor jou? Wat zou jou dat opleveren? En welk verlangen ligt daar dan onder? En wat heb je dan nodig om dat verlangen te vervullen? Stel daarom op zo’n dag eens aan jezelf de vraag: Waar verlang ik naar? Zo geef je jezelf ruimte voor nieuwe gedachten.

Veel plezier vandaag!

Heb jij naar aanleiding van bovenstaande een vraag, neem dan gerust contact met mij op via cees@ceestenthije.nl of 06-50693901.

 

1 Comment

Oude pijn

Comment

Oude pijn


In het contact met je partner krijg je niet waar je op hoopt. Of wat je zelfs verwacht. Bevestiging, bemoediging, erkenning, vertrouwen, onvoorwaardelijke liefde….. In plaats daarvan krijg je bijvoorbeeld te horen: ‘Ik heb wat afstand nodig.’ Je partner ervaart de relatie als verstikkend. Of jij hebt het gevoel dat je partner dat zo ervaart. Bij het horen van de woorden ‘afstand nemen’ sluit je hart. Je denkt: ‘Mijn partner wil mij verlaten.’ Je voelt afwijzing. En in je achterhoofd galmt het oordeel over jezelf: ‘Ik voldoe niet (meer). ‘

Verlatingsangst en bindingsangst

Maar in jouw overlevingsstrategie is geen ruimte om deze gevoelens werkelijk toe te laten en ze op hun werkelijke waarde te beoordelen. Jouw primaire respons om jezelf te beschermen is: vertrekken. 'Als jij mij niet meer wilt, dan wil ik jou ook niet meer.' De dynamiek van angst voor binding en verlating is hier in volle gang. Het resultaat: twee ontredderde mensen die elkaar niet meer begrijpen. Is dit nodig? Nee. Er bestaat een recept om het anders te doen. Een recept met als belangrijkste ingrediënt: de moed om naar jezelf te kijken. Dit geldt zowel voor de een als voor de ander.

Geboden en verboden gezin van herkomst

Je weet natuurlijk dat alles wat jij verbaal dan wel non-verbaal uitwisselt met de ander triggers oplevert. In het bovenstaande voorbeeld is de trigger: vertrekken. Maar het had ook boosheid of verdriet kunnen zijn. Het is maar net wat er mag zijn. Ik kom uit een gezin waarin het harmoniemodel werd aangehangen. Dus boos worden was er niet bij. En verdriet paste niet in het positieve denken waarmee ik ben opgevoed. Weglopen, dat werd nog wel geaccepteerd. Door niet te gaan huilen of boos te worden, behield ik als kind (en vanuit de denkwijze van het kind) in elk geval de liefde van mijn ouders. Bedenk maar eens wat jij doet, als jij geraakt wordt. En welke geboden en verboden uit jouw gezin van herkomst hier een rol spelen.

Emotioneel beschikbare ouders

Het is ook boeiend om te onderzoeken waarom je nou zo geraakt wordt. Vaak ligt het antwoord verscholen in een ervaring uit je kindtijd. In de hechting met je ouders of een ouderfiguur. In hoeverre waren je ouders emotioneel beschikbaar voor jou? Waar verlangde je als kind naar wat je niet hebt gekregen? Wat heb je zo gemist in het contact met je ouders? Misschien zorgde jij onbewust en in emotioneel opzicht wel meer voor je ouders, dan zij voor jou. Welke andere ervaringen zijn er geweest met ex-partners of in vriendschappen of in de relatie met een broer en/of een zus? Het heeft allemaal invloed op hoe jij reageert op een (onschuldige) boodschap van een ander.

Patronen

Waar het uiteindelijk allemaal om draait is: oude pijn. In de omgang met elkaar, raken mensen voortdurend aan elkaars oude pijn. Dit geldt zowel in partnerrelaties als in professionele relaties. Als je dit niet in de gaten hebt, reageer je altijd en onbewust vanuit een stuk onverwerkt verleden. De kunst is om dit verleden te integreren. Dus niet ervan weglopen, maar juist ernaar kijken en opnieuw ervaren hoe het was. Zo kun je dit deel van jou omarmen en het een plek geven en voor jezelf de mogelijkheid creëren om voortaan op een meer effectieve manier te reageren. Niet vanuit overleving en een vroeg in je jeugd geschreven levensscript inclusief de patronen die daarbij horen, maar vanuit autonomie: (zelf)bewust, spontaan en intiem.

Er bestaan veel mooie boeken over de zichtbare en onzichtbare krachten die spelen in relaties. Als je meer wilt weten over de dynamiek van angst voor verlating en binding in partnerrelaties en hoe oude pijn hierin een rol speelt, lees dan Liefdesbang van Hannah Cuppen. Hier te bestellen of in de boekwinkel bij jou om de hoek.

Heb je naar aanleiding van dit voorbeeld een vraag, neem dan contact op via cees@ceestenthije.nl of 06-50693901.

Comment